ارزیابی تمایز، یکنواختی و پایداری(DUS) ارقام رایج و جدید پنبه (Gossypium hirsutum L.andG. barbadense) با استفاده از خصوصیات ریخت شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش مؤسسه تحقیقات ثبت وگواهی بذر و نهال، کرج

2 دانشیار پژوهش مؤسسه تحقیقات پنبه، گرگان

3 مربی پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران بخش تحقیقات پنبه، ورامین

4 مربی پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس

5 دانشیارپژوهش مؤسسه تحقیقات پنبه، گرگان

6 استادیار پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران بخش تحقیقات پنبه، ورامین،

7 دانشیارپژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران بخش تحقیقات پنبه، ورامین

8 مربی پژوهش مؤسسه تحقیقات پنبه،گرگان

9 کارشناس‌ارشد مؤسسه تحقیقات ثبت وگواهی بذر و نهال، کرج

چکیده

برای ارزیابی تمایز،یکنواختی و پایداریخصوصیات ریخت­شناختیپنبه،  پژوهشیبرپایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد.39 خصوصیت ریخت­شناختی ارقام ورامین، ساحل، بختگان، مهر، اولتان، دکتر عمومی، سپید، پاک، خرداد، سیلند، ارمغان، گلستان و ژنوتیپ No.200  اندازه­گیری شدند. رنگ گلبرگ و شدت رنگ لکه پای گلبرگ ارقام و ژنوتیپ را به دو گروه تقسیم کردند، رقم دکتر عمومی در یک گروه و بقیه در گروه دیگر قرار گرفتند. براساس رنگ گرده ارقام بختگان و ساحل در یک گروه و بقیه در گروه دیگر قرار گرفتند. کرکداربودن ساقه و شکل گیاهاین ارقام را در گروه­های مجزا قرار دادند. ارقام اولتان، ورامین، مهر، پاک، سیلند، خرداد، سپید، ارمغان و گلستان، براساس تیپ گلدهی گیاه به3 گروه مجزا تقسیم شدند. شکل برش طولی قوزه ارقام مهر، پاک، سیلند، ارمغان و گلستان را به3 گروه تقسیم کرد و ارقام پاک، سیلند و گلستان در یک گروه و ارقام مهر و ارمغان هر کدام در یک گروه مجزا قرار گرفتند. براساس موقعیت کلاله نسبت به پرچمها ارقام پاک و سیلند در یک گروه و رقم گلستان نیز در گروه دیگر قرار گرفت. براساس مشخصه­های دندانه دار بودن براکته و حفره‌های سطحی قوزه ارقام پاک و سیلند از یکدیگر تفکیک شدند. شکل برگ ارقام ورامین، خرداد و سپید را به 2 گروه تفکیک نمود و ارقام ورامین و خرداد در یک گروه و رقم سپید نیز در گروه دیگر قرار گرفت. در نهایت با موقعیت کلاله نسبت به پرچمها ارقام ورامین و خرداد از یکدیگر جدا و تمام ارقام از یکدیگر تفکیک شدند. بنابراین ارقام و ژنوتیپ مورد ارزیابی پنبه با9 خصوصیت ریخت شناختی کیفی متمایز قابل شناسایی از یکدیگر میباشد.

کلیدواژه‌ها


Agrawal,P.K.1992. Cultivar purity. pp. 170-178. In: Agrawal, P.K. and M. Dadlani(eds.),Techniques in seed science and technology(2ndEd.). South Asian Pub.PVT.Ltd. New Delhi,India.

Agrawal, R.L. 1996. Identifying characteristics of crop varieties(2nd ed.). Oxford and IBH Publishing co. Pvt. Ltd.

Agrawal, R.L. 1997. Determination of genuiness of varieties, In: Seed technology(2 nd. Ed.), pp: 499-513, Oxford & IBH Pub. Co. Pvt. Ltd., India.

Agrawal, P.K. 2002. Cultivar purity test, In: Principles of seed technology, pp:96-104. Indian Council of Agricultural Research, New Delhi.

Ahmad, M.Q., Khan, S.H. and Azhar, F.M. 2012. Decreasing level of genetic diversity in germplasm and cultivars of upland cotton(Gossypium hirsutum) in Pakistan. Journal of Agriculture and Social Science, 8: 92–96.

Ali, Y., Aslam, Z., and Hussain, F. 2005. Genotype and environment interaction effect on yield of cotton under naturallysalt stress conditions. International Journal of Environmental Science and Technology, 2(2): 169-173.

Anwar, A.M., Gill, M.I., Muhammad, D. and Afzal, M.N.  2002. Evaluation of cotton varieties at different doses of nitrogen fertilizer. The Pak. Cottons, 46(1-4): 35-41.

cotton strains for economic  and  fiber  traits  in national  coordinated varietal  trials. Pakistan.  J. of Scientific and Ind. Res., 46(5): 373-375.

Arshad, M., Afzal, M., Khan, M.I. and Mahmood, R. 2003. Performances of newly developed cotton strains for economic  and  fiber  traits  in national  coordinated varietal  trials. Pakistan.  Journal of Scientific and Industrial Research, 46(5): 373-375.

Ashokkumar, K. 2011. Morphological Diversity and per se Performance in Upland Cotton (Gossypiumhirsutum L.). Journal of Agricultural Science, 3(2): 107-113.

Bowman, D.T. 1998.Public cotton breeders - Do We Need Them?The Journal of Cotton Science 3:139-152.

Brubaker, C.L., Bourland, F.M. and Wendel, J.F. 1999. The origin and domestication of cotton, p: 3-32, in: Cotton, origin, technology and production,by: Wayne Smith, C.and Cothran, J.T. (eds.), John Wiley and Sons, Inc.

Chaudhary, L., Sindhu, A., Kumar, M., Kumar, R. and Saini, M. 2010. Estimation of genetic divergence among some cotton varieties by RAPD analysis. Journal of Plant Breeding and Crop Science, 2(3): 039-043.

Copur, O. 2006.Determination of yield and yield components of some cotton cultivars in semi arid conditions. Pakistan Journal of Biological Science, 9(14): 2572-2578.

Ehsan, F, Ali, A., Nadeem, Tahir, M.A., and Majeed, A. 2008. Comparitive yield performance of new cultivars of cotton (Gossypium hirsutum L.). Pakistan Journal of life and Social Science, 6 (1):1-3.

Endrizzi J.E., Turcotte, E.L. and Kohl, R.J., 1984. Qulitative genetics, cytology and cytogenetics, In: Cotton, pp: 82-131, By: Kohl, R.J. and Lewis, C.F. No. 24, American Society of Agronomy, Inc., Crop Science Society of America, Inc., Soil Science Society of America Inc., Publishers, Madison, Wisconsin, USA.

Esmail, R.M.,  Zhang, J.F.  and Abdel-Hamid, A.M. 2008. Genetic Diversity in Elite Cotton Germplasm Lines Using Field Performance and Rapd Markers. World Journal of Agricultural Sciences, 4 (3): 369-375

Fryxell, P.A. 1984. Taxonomy and germplasm resources, In: Cotton, pp: 27-58, By: Kohl, R.J. and Lewis, C.F. No. 24, American Society of Agronomy, Inc., Crop Science Society of America, Inc., Soil Science Society of America Inc., Publishers, Madison, Wisconsin, USA.

Hamidi, A., Arefi-Naderi, A., Forghani, S.H., Vafaei-Tabar, M., Arabsalmani, M. and Hakimi, M. 2012.Cotton seed production and technology. Ministry of Jihadie-Agriculture Agricultural Research Education and Extensions Organization(AREEO), Seed and Plant Certification and Registration Institute(SPCRI), (In Farsi).

Khan, W. S., Khan, A. A., Naz, A.S., and Ali, S.  1989. Performance of six Punjabcommercial varieties of Gossypium hirsutum L. under Faisalabad conditions. The Pakistan Cottons, 33(2): 60-65.

Khan, A.I., Awan, F. S., Sadia, B., Rana, R. M., and Khan, I. A. 2010. Genetic diversity studies among coloured cotton genotypes by using RAPD markers. Pak. J. Bot., 42(1): 71-77.

Lukonge E.P., Herselman L. and Labuschagne M.T. 2007. Genetic diversity of Tanzanian cotton (G.hirsutum L.) revealed by AFLP analysis. Afr. Crop Sci. Conf. Proc. 8:773-776.

Mahmood, S., Irfan, M., Raheel F., and Hussaim, A. 2006. Characterization of cotton (Gossypium hirsutum L.) varieties growth and productivity traits under water deficit conditions. International Journal of Agriculture and Biology,8(6):796-800.

Meredith, W.R., Jr. 1984. Quantitative genetics, In: Cotton, pp: 151-201, By: Kohl, R.J. and Lewis, C.F. No. 24, American Society of Agronomy, Inc., Crop Science Society of America, Inc., Soil Science Society of America Inc., Publishers, Madison, Wisconsin, USA.

Ministry of Jihad-e-Agricuture, 2015. Agricuture statistics, first volume-horticultural and field crops, 2009-10 crop year. Ministry of Jihad-e-Agricuture, Programing and economics deputy, Statistics and Information Technology Office, (In Prsian).

Mozafari, J., Sadeghian, S.Y., Mobasser, S., Hkademi, H. and Mohammadi, S.A. 2010. Principles of plant variety protection. Ministry of Jihad-e-Agriculture Agricultural Research Education and Extensions Organization(AREEO), Seed and Plant Certification and Registration Institute(SPCRI), (In Persian).

OECD, 2015.OECD seed schemes 2015, OECD schemes for the varietal certification or the control of seed moving in international trade. Organization for Economic Co-operation and Development(OECD), Paris.

Ooserhiuis, D.M. and Jernstedt, J. 1999. Morphology and anatomy of cotton plant, p: 175-206, in: Cotton, origin, technology and production, by: Wayne Smith, C. and Cothran, J. T. (eds.), John Wiley and Sons, Inc.

Percival, A.E. Wendel, J.F. and Stewart, J.M. 1999. Taxonomy and germplasm resources. In: cotton, orgin, history, technology and production, pp: 33-63, Wayne Smith, C. and Cothren, J. T., John Wiley and Sons, lnc.

Percy, R.G. and Kohel, R.J. 1999. Qualitative genetics. In: cotton, orgin, history, technology and production, pp: 319-360, Wayne Smith, C. and Cothren, J.T., John Wiley and Sons, lnc.

Rohlf, F.J. 1998. NTSYS-pc. Numerical taxonomy and multivariate analysis system, version  2.02.  Exter Software, Setauket, NY.

Sezener, V., Bozbek, T., Unay, A. and Yavas, I. 2006. Evaluation of cotton yield trials under Mediterranean conditions in Turky. Asian Journal of Plant Science, 5(4): 686-689.

Sheidai, M., Golestanipoor, A. and Jorjani, E. 2006.Chromosome pairing and heterozygote translocation in oltan cotton cultivar and its crossing progenies. Iranian Journal of Science and Technology, Transaction, 30: 103-108.

Sheidai, M., Dokhanchei, A., Shahriari, Z.H., Noormohammadi, Z. and Farahanei, F. 2007.Study of genetic polymorphism in some tetraploid cotton cultivars by using RAPD analysis. Pakistan Journal of Biological Science, 10(16): 2748-2751.

SPCRI, 2007.National guidelines for the conduct of tests for distinctness, uniformity and stability in tetraploid cotton.Ministry of Jihad-e-Agriculture, Agricultural Research Education and Extensions Organization(AREEO), Seed and Plant Certification and Registration Institute(SPCRI), (In Persian).

SPCRI, 2012. Iran plant varieties national list(1st. vol. Agricultural crops).Ministry of Jihad-e-Agriculture, Agricultural Research Education and Extensions Organization(AREEO), Seed and Plant Certification and Registration Institute(SPCRI), (In Persian).

Thomson, J. R. 1979. Release and registration of cultivars, In: An introduction to seed technology, pp:168-176, Leonard Hill.

Tianzhen, Z. and Jiaju, P.  2000. Hybrid seed production in cotton. In: Heterosis and hybrid seed poroduction in agronomic crops. By: Basra, A.S.(ed.), pp: 149-a84. Food Products Press.

Umarani, R., Jerlin, R., Natarajan, N., Masilmani, P. and Ponnuswamy, A.S. 2006. Cultivar identification, In: Experimental seed science and technology, By: pp: 93-101, Agrobios, India.

Van Esbroeck, G. and Bowman, D.T. 1998. Cotton germplasm diversity and its importance to cultivar development. The Journal of Cotton Science, 2:121-129.

Van Gastel, A. J. G. 1996. Variety evaluation. Pp.:141-150 In:Seed science and technology, By: Van Gastel, A.J.C., Pagnotta, D.M., and Porceddu ,E. (eds.), International Center for Agriculural Research in the Dry Areas(ICARDA), Aleppo, Syria.

Van Gastel, A.J.G. and Bishaw, Z. 1996. Different methods of variety maintenance. In: Seed science and technology, By:Van Gastel, A.J.G., Pagnotta, D.M., and Porceddu ,E. pp: 151-160, ICARDA, ALEPPO, SYRIA.

Venugopal, K., Rathinavel, K., Manckam and Gururajan, K.N. 2003.Cotton. In: Hybrid seed production in field crops, principles and practices, By: Singhal, N.C.(Ed.), pp: 137-162. Kalayani Publishers, India.

UPOV,2001. 2001. Guidelines for the conduct of tests for distinctness, uniformity and stability Cotton(Gossypium L.). International Union for the Protection of New Varieties of Plants(UPOV). Geneva.

USDA. 2014. Cotton world supply, use, and trade. Available at www.fas.usda.gov/cotton /current/

Wang, C., Isoda, A. and Wang, P. 2004. Growth and yield performance of some cotton cultivars in Xinjiang, China, an arid area with short growing period. J. Agron. Crop Sci., 190: 177-183.

Wayne Smith, C., Cantrell, R.G., Moser, HS. and Oakley, S.R. 1999. History of cultivar development in the united states, In: cotton, orgin, history, technology and production, pp: 99-172, Wayne Smith, C. and Cothren, J. T., John Wiley and Sons, lnc.